Tırtıl ovalama işlemi sırasında karşılaşılan kalite problemleri; iş parçası malzemesi, başlangıç çapı, takım geometrisi, makine rijitliği ve proses parametrelerinden kaynaklanabilir. Aşağıda en sık karşılaşılan problemler ile muhtemel nedenleri ve çözüm önerileri özetlenmiştir.

1. Çift İz Oluşumu (Double Tracking)

Problem

Tırtıl profili üzerinde ikinci bir iz oluşur ve desen düzgün meydana gelmez.

Muhtemel Nedenler

• İş parçası ovalama çapının hatalı seçilmesi.
• Tırtıl adımı ile çevre boyunun uyumsuz olması.
• İlk baskı sırasında takımın kayması.
• Yetersiz başlangıç baskısı.

Çözüm Önerileri

• İş parçası ovalama çapı yeniden hesaplanmalıdır.
• İlk baskı yeterli kuvvetle uygulanmalıdır.
• İş parçası ile ovalama topu arasında kaymaya izin verilmemelidir.
• Makine ve bağlama elemanlarının rijitliği kontrol edilmelidir.

2. Tırtıl Profilinin Ezilmesi veya Bozulması

Problem

Tırtıl tepeleri tam oluşmaz, profil ezilmiş veya düzensiz görünür.

Muhtemel Nedenler

• Yetersiz ovalama kuvveti.
• Aşınmış ovalama topları.
• Yüksek mukavemetli veya işlenmesi zor malzemeler.
• Makine veya bağlama sistemindeki titreşimler.

Çözüm Önerileri

• Ovalama kuvveti optimize edilmelidir.
• Aşınmış ovalama topları yenilenmelidir.
• Uygun soğutma ve yağlama kullanılmalıdır.
• Makine rijitliği artırılmalı ve salınımlar azaltılmalıdır.

3. Çift Tepe Oluşumu

Problem

Tırtıl tepeleri belirgin değildir ve profil üzerinde çift hatlar meydana gelir.

Muhtemel Nedenler

• Hatalı iş parçası ovalama çapı.
• Titreşim.
• Yetersiz başlangıç baskısı.

Çözüm Önerileri

• İş parçası ovalama çapı yeniden belirlenmelidir.
• Makine ve bağlama sistemlerinin rijitliği artırılmalıdır.
• İlk baskı daha kararlı ve yeterli kuvvetle uygulanmalıdır.

4. Düzensiz Tırtıl Deseni

Problem

Tırtıl profili çevresel olarak homojen oluşmaz ve bazı bölgelerde bozulmalar görülür.

Muhtemel Nedenler

• İş parçasında salgı (runout) bulunması.
• Bağlama hataları.
• Ovalama toplarının eksenel kaçıklığı.

Çözüm Önerileri

• İş parçası salgısı kontrol edilmelidir.
• Ayna, punta ve bağlama elemanları gözden geçirilmelidir.
• Ovalama toplarının eksenel hizası kontrol edilmelidir.

5. Yüzey Kalitesinin Kötü Olması

Problem

Tırtıl yüzeyi pürüzlü, mat veya düzensiz görünür.

Muhtemel Nedenler

• Yetersiz yağlama.
• Uygun olmayan proses parametreleri.
• Aşınmış ovalama topları.
• Yetersiz makine rijitliği.

Çözüm Önerileri

• Yeterli yağlama ve soğutma sağlanmalıdır.
• İlerleme ve devir parametreleri optimize edilmelidir.
• Ovalama topları kontrol edilmeli ve gerekirse yenilenmelidir.

6. Ovalama Toplarının Kırılması

Problem

Ovalama toplarında çatlama veya kırılma meydana gelir.

Muhtemel Nedenler

• Aşırı ovalama kuvveti.
• Yanlış takım malzemesi seçimi.
• Ani darbe yükleri.
• Eksenel hizasızlık.
• Yetersiz yağlama.

Çözüm Önerileri

• Ovalama kuvveti optimize edilmelidir.
• İş parçası malzemesine uygun takım malzemesi tercih edilmelidir.
• Makine ayarları ve takım hizası kontrol edilmelidir.
• Yeterli yağlama sağlanmalıdır.

7. Hızlı Takım Aşınması

Problem

Ovalama toplarının servis ömrü beklenenden kısa olmaktadır.

Muhtemel Nedenler

• Yetersiz yağlama.
• Uygun olmayan takım malzemesi.
• Yüksek çalışma hızı.
• İş parçası sertliğinin yüksek olması.

Çözüm Önerileri

• Uygun yağlama sistemi kullanılmalıdır.
• Uygulamaya uygun takım malzemesi seçilmelidir.
• Çalışma parametreleri optimize edilmelidir.
• Gerekirse yüzey kaplamalı veya daha yüksek performanslı takım malzemeleri tercih edilmelidir.

8. Titreşim (Chatter) Problemleri

Problem

Tırtıl profili üzerinde dalgalı ve düzensiz izler oluşur.

Muhtemel Nedenler

• Makine rijitliğinin yetersiz olması.
• Uzun ve ince iş parçaları.
• Uygun olmayan devir ve ilerleme değerleri.
• Bağlama sistemindeki gevşeklikler.

Çözüm Önerileri

• Punta veya ilave destek (Döner Dayama) kullanılmalıdır.
• Makine ve bağlama elemanlarının rijitliği artırılmalıdır.
• Devir ve ilerleme değerleri optimize edilmelidir.
• Salgı ve eksenel kaçıklıklar minimum seviyeye indirilmelidir.